GPSR nedir? GPSR, Avrupa Birliği’nin 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü’dür ve 13 Aralık 2024’ten bu yana AB’deki tüketicilere sunulan tüm tüketici ürünleri için uygulanır. Türkiye’den AB’ye online satış yapan bir e-ihracatçı, ürün sayfasında üretici bilgilerini ve AB’de yerleşik bir sorumlu kişiyi göstermek zorundadır.
GPSR, 20 yılı aşkın süredir uygulanan 2001/95/AT sayılı Genel Ürün Güvenliği Direktifi’nin yerini aldı. Tüzük, internet üzerinden yapılan satışları fiziksel mağaza satışlarıyla aynı güvenlik kurallarına bağlar. Bu rehberde, Ekim 2026 itibarıyla e-ihracatçıların GPSR kapsamında neleri hazırlaması gerektiğini adım adım bulabilirsiniz.
GPSR hangi ürünleri ve satıcıları kapsar?
GPSR, AB pazarında tüketicilere sunulan gıda dışı tüketici ürünlerinin neredeyse tamamını kapsar: tekstil, ev eşyası, oyuncak, kozmetik aksesuarı, elektronik aksesuar ve hediyelik ürünler bunlara örnektir. Tüzük; beşeri ve veteriner ilaçları, gıda ve yemi, bitkileri, antikaları ve tüketicinin üzerinde seyahat ettiği ekipmanları kapsam dışında bırakır.
Kapsama giren taraflar yalnızca üreticiler değildir. İthalatçılar, distribütörler, yetkili temsilciler, fulfillment hizmet sağlayıcıları ve online pazaryerleri de GPSR kapsamında belirli yükümlülükler taşır.
Türkiye’den satış yapan e-ihracatçılar GPSR’den etkilenir mi?
Evet, Türkiye’den AB’deki tüketicilere online satış yapan her işletme GPSR’den doğrudan etkilenir. Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği bulunsa da Türkiye AB üyesi değildir; bu nedenle Türk üreticiler GPSR açısından AB dışı üretici sayılır.
Bir web sitesinin AB tüketicisini hedefleyip hedeflemediği; teslimat yapılan ülkeler, sitenin dili, ödeme yöntemleri ve euro gibi bir AB para biriminin kullanılması gibi göstergelerle değerlendirilir. Kendi Shopify mağazanız, Amazon veya Etsy hesabınız üzerinden AB’ye gönderim yapıyorsanız GPSR kurallarına uymanız gerekir. Gönderim değeri ya da ETGB ile mikro ihracat yapılması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
AB sorumlu kişisi nedir ve nasıl belirlenir?
AB sorumlu kişisi, bir ürünün güvenliğinden AB içinde sorumlu tutulan ve AB’de yerleşik olan ekonomik işletmecidir. GPSR’ye göre bir ürünün AB pazarına sunulabilmesi için AB’de yerleşik bir sorumlu kişinin bulunması şarttır.
Sorumlu kişi aşağıdaki işletmelerden biri olabilir:
- AB’de yerleşik üretici (örneğin AB’de şirket kurmuş bir Türk markası)
- İthalatçı (ürününüzü AB’ye getiren distribütör veya toptancı)
- Yetkili temsilci (üretici adına yazılı yetkiyle hareket eden AB’deki firma)
- Fulfillment hizmet sağlayıcısı (ürünlerinizi AB’de depolayan ve gönderen lojistik firması)
Sorumlu kişi, piyasa gözetim otoriteleri ve tüketiciler için temas noktasıdır; güvenlik sorunu çıktığında geri çağırma gibi düzeltici işlemlerde de rol alır.
Ürün sayfasında hangi GPSR bilgileri yer almalı?
GPSR’nin uzaktan satış kuralına göre AB tüketicisine yönelik her online üründe aşağıdaki bilgiler açık ve görünür biçimde yer almalıdır:
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Üretici bilgisi | Ad veya tescilli ticari unvan/marka, posta adresi ve elektronik iletişim adresi |
| AB sorumlu kişisi | Üretici AB dışındaysa sorumlu kişinin adı, posta ve elektronik adresi |
| Ürün tanımlayıcı | Ürün görseli, tipi ve parti/seri numarası gibi tanımlayıcılar |
| Uyarılar | Güvenlik uyarıları, satış yapılan ülkenin tüketicisinin kolayca anlayacağı dilde |
GPSR uyumu için 5 adımlık kontrol listesi
- Ürünlerinizi sınıflandırın: Hangi ürünlerin GPSR kapsamında olduğunu ve CE gibi ayrı mevzuata tabi olup olmadığını belirleyin.
- Sorumlu kişiyi atayın: AB’de bir ithalatçı, yetkili temsilci veya fulfillment firmasıyla yazılı anlaşma yapın.
- Risk analizi ve teknik dosya hazırlayın: Ürünün olası risklerini, test sonuçlarını ve güvenlik önlemlerini belgeleyin.
- Etiket ve ambalajı güncelleyin: Üretici ve sorumlu kişi bilgileri ile ürün tanımlayıcıyı ürün veya ambalaj üzerine ekleyin.
- Listelemeleri güncelleyin: Web sitenizdeki ve pazaryerlerindeki ürün sayfalarına zorunlu bilgileri hedef ülke dilinde ekleyin.
Tüzüğün tam metnine EUR-Lex üzerindeki resmî 2023/988 sayılı Tüzük sayfasından ulaşabilirsiniz. AB’ye satışta vergi tarafını ise IOSS rehberimizde ayrıca ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
GPSR, CE işaretinin yerine geçer mi?
Hayır, GPSR CE işaretinin yerine geçmez. CE işareti gerektiren ürünlerde ilgili AB mevzuatı geçerliliğini korur; GPSR ise o mevzuatın kapsamadığı güvenlik riskleri için tamamlayıcı olarak uygulanır.
Amazon ve Etsy satıcıları GPSR bilgilerini nereye girer?
Amazon ve Etsy gibi pazaryerleri, satıcı panellerine üretici ve AB sorumlu kişisi bilgileri için ayrı alanlar ekledi. GPSR kapsamında pazaryerleri, zorunlu bilgileri eksik olan listelemeleri AB’de yayından kaldırabilir.
GPSR’ye uymamanın cezası nedir?
GPSR ihlallerine uygulanacak cezaları her AB üye devleti kendi ulusal mevzuatıyla belirler. Cezaların yanı sıra ürünün satıştan çekilmesi, listelemelerin kaldırılması ve web sitesine erişimin engellenmesi de mümkündür.
Sonuç
GPSR uyumu, AB’ye e-ihracat yapan markalar için artık bir tercih değil, satışın ön koşuludur. Sorumlu kişiyi erken belirleyen ve ürün sayfalarını düzenli biçimde güncelleyen işletmeler, pazaryeri kısıtlamalarıyla karşılaşma riskini önemli ölçüde azaltır. Bursa merkezli Intro Dijital ekibi, 360° e-ticaret danışmanlığı kapsamında AB pazarına açılan markaların mağaza ve ürün sayfası yapılandırmasına destek veriyor; sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.
