Elektronik A.TR, Avrupa Birliği’ne 150 euro ve altındaki e-ticaret gönderileri için basitleştirilmiş gümrük beyannamesinden otomatik üretilen dolaşım belgesidir. AB, 1 Temmuz 2026’da 150 euroluk gümrük muafiyetini kaldırıp geçici 3 euroluk vergi getirdi; Türkiye’den gönderilen uygun ürünler ise A.TR ile Gümrük Birliği’nin tercihli rejiminden yararlanmaya devam ediyor.
AB’ye küçük paketlerle satış yapan e-ihracatçılar için kural değişikliği, fiyatlandırmadan kargo seçimine kadar birçok kararı etkiliyor. Aşağıda yeni düzenin ne getirdiğini ve sizin neyi kontrol etmeniz gerektiğini adım adım özetledik.
AB’nin 3 euroluk gümrük vergisi nedir?
AB’nin 3 euroluk gümrük vergisi, AB dışından nihai tüketiciye gönderilen ve değeri 150 euroyu aşmayan e-ticaret paketlerine uygulanan geçici bir vergidir. AB Konseyi’nin 2026/382 sayılı Tüzüğü ile 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren vergi, kapsamlı gümrük reformu devreye girene kadar, planlanan tarihe göre 1 Temmuz 2028’e kadar uygulanacak.
- Hesaplama: Vergi paket başına değil, gümrük beyannamesindeki her farklı tarife kalemi başına 3 euro olarak hesaplanır.
- Kapsam: IOSS kaydı olsun ya da olmasın, AB’deki tüketiciye yapılan mesafeli satışların tamamı kapsama girer.
- Hedef: Düzenleme özellikle AB dışından gelen yüksek hacimli, düşük değerli pazaryeri gönderilerini hedefliyor.
Türkiye’den gönderilen paketler 3 euro vergiden etkilenir mi?
Türkiye menşeli ve Gümrük Birliği kapsamındaki ürünler, gönderiye A.TR dolaşım belgesi eşlik ettiğinde tercihli rejimden yararlanmaya devam eder. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, A.TR ile AB’ye gönderilen eşyanın tercihli rejimi korumaya devam edeceğini açıklamıştır. Gümrük Birliği’nin kapsamadığı ürün grupları ve A.TR’siz gönderiler için ise durum farklı olabilir; ürününüzün kapsamını gümrük müşavirinizle teyit etmeniz gerekir.
Elektronik A.TR nasıl düzenleniyor?
Elektronik A.TR, Ticaret Bakanlığı denetiminde, Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) verilerinden saniyeler içinde otomatik olarak üretilir. BGB, hızlı kargo ve posta yoluyla yapılan düşük değerli e-ticaret ihracatında kullanılan sadeleştirilmiş gümrük beyannamesidir. Ticaret Bakanlığı’nın duyurusuna göre sistem 3 Temmuz 2026’dan itibaren kullanımda.
- Siparişinizi Bakanlıktan operatör yetkisi almış bir hızlı kargo firmasına ya da PTT’ye teslim edersiniz.
- Taşıyıcı, gönderi için BGB’yi düzenler.
- Değeri 150 euro ve altındaki gönderiler için elektronik A.TR, taşıma senedi bazında otomatik oluşturulur.
- Belge, AB tarafındaki gümrük işlemlerinde tercihli rejimin dayanağı olur.
Beyanname verileri sonradan değiştirilirse ilgili elektronik A.TR sistem tarafından iptal edilebilir. Bu nedenle ürün tanımı, GTİP kodu ve değer bilgisinin ilk seferde doğru girilmesi önemlidir.
E-ihracatçılar şimdi ne yapmalı?
E-ihracatçıların öncelikli işi, AB gönderilerinin elektronik A.TR alabilecek şekilde yapılandırıldığını kontrol etmektir. Şu kontrol listesiyle başlayabilirsiniz:
- Kargo firmasını sorgulayın: Çalıştığınız taşıyıcının BGB ve elektronik A.TR sistemini kullanıp kullanmadığını yazılı olarak teyit edin.
- GTİP kodlarını gözden geçirin: Ürün kataloğunuzdaki tarife kodlarının doğru ve tutarlı olduğundan emin olun.
- Menşeyi belgeleyin: A.TR, Türkiye’de serbest dolaşımdaki ürünler içindir; tedarik zincirinizi bu açıdan kontrol edin.
- Fiyatlandırmayı güncelleyin: AB’deki rakiplerinizin vergi nedeniyle fiyat artırıp artırmadığını izleyin; Türkiye’den gönderilen ürünler için bu durum rekabet avantajı yaratabilir.
- KDV tarafını ayrı tutun: Gümrük vergisi muafiyeti ithalat KDV’sini ortadan kaldırmaz; IOSS rehberimizde KDV sürecini ayrıca ele aldık.
AB tarafında başka hangi değişiklikler gündemde?
AB gümrük reformu, 3 euroluk vergiyle sınırlı değildir. AB, gümrük işlemlerinin maliyetini karşılamak için ayrı bir işlem ücreti (handling fee) getirmeyi tartışıyor ve 2028’de merkezi gümrük veri platformuna geçişi planlıyor. Düzenli AB satışı yapan markaların bu takvimi yakından izlemesi, fiyat ve lojistik kararlarını önceden planlamasını kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Elektronik A.TR için ayrıca ücret ödenir mi?
Ticaret Bakanlığı duyurusunda elektronik A.TR için bir ücret belirtilmemiştir; belge, kargo firmasının düzenlediği BGB verilerinden otomatik oluşturulur. Taşıyıcınızın kendi hizmet bedelini ayrıca sormanız faydalı olur.
150 euroyu aşan AB gönderilerinde ne olur?
150 euroyu aşan gönderiler zaten muafiyet kapsamında değildi ve 3 euroluk geçici vergiden de etkilenmez; bu gönderilerde standart gümrük ve ithalat KDV kuralları uygulanır.
Mikro ihracatta ETGB ile gönderim yapanlar elektronik A.TR alabilir mi?
Bakanlık duyurusu sistemi Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi üzerinden tanımlamaktadır. ETGB ile çalışıyorsanız sürecin sizin gönderileriniz için nasıl işlediğini kargo firmanız ve gümrük müşavirinizle netleştirin; ETGB’nin genel işleyişini ETGB rehberimizde bulabilirsiniz.
Sonuç
Elektronik A.TR, AB’nin yeni 3 euroluk vergisi karşısında Türk e-ihracatçılarının Gümrük Birliği avantajını korumasının pratik yoludur; doğru taşıyıcı, doğru GTİP ve doğru beyan bu avantajın ön koşuludur. Bursa merkezli Intro Dijital ekibi, AB pazarına açılan markalara pazar seçimi, mağaza kurulumu ve operasyon planlamasında 360° e-ticaret danışmanlığı ile destek veriyor; sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.

